-

 به نام خدا

من نه کارشناس آسیب شناسی اجتماعی ام و نه متخصّص بررسی امور فرهنگی ؛

 ولی پایگاه اطلاع رسانی روستایم را به حول و قوه الهی به تازگی راه اندازی نموده ام و در این

 راه از تمامی هموطنان عزیزم تقاضای کمک و مساعدت دارم وتنها دلیلی که باعث شده من

 برای اینکار اقدام کنم فقط و فقط این است که " من با بندبند وجودم عاشق خویگان ومردم

 زحمتکشش هستم " .

*******************

من یوسف گودرزی متولّد روستای زیبای خویگان سفلی و علاقه مند به رشد و تعالی فرهنگ

و ارتقاء سطح زندگی مردم عزیزم هستم و تلاش می کنم به حول و قوه الهی، در حد توان و

 با تمام وجودم تلاش کنم تا قدمی در راه بالابردن شرایط معیشت و فرهنگ اهالی روستا یم

 بردارم .

******************

در آغاز برای آشنایی با مفهوم روستا و ده ، مطالبی دراین باره ذکر میکنم ، امیدوارم مفید

واقع شود.

*****************

 تعریف روستا

در مورد روستا و دِه تعاریف متعدد و زیادی گفته شده، ده یا روستا که در کتاب‌های نشر قدیم

 به صورت دیه هم دیده می‌شود، در زبان پهلوی، ده (Deh) در پارسی باستان (Dahya) به

معنی سرزمین و در اوستا به شکل دخیو (Daxya) آمده‌است.

در ایران، ده از قدیمی‌ترین زمان یک واحد اجتماعی و تشکیلاتی و جایی بوده‌است که در آن

 گروههایی از مردم روستایی برای همکاری در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و

 سیاسی گرد هم تجمع یافته‌اند.

 ده اساس زندگی اجتماعی ایران را تشکیل می‌دهد و اهمیت آن به اعتبار اینکه یک واحد

 تشکیلاتی در زندگی روستایی است، در سراسر قرون وسطی و از آن پس تا به امروز برقرار

 بوده‌است.

تعریف ده از نقطه نظر " عرف "

در عرف، ده عبارت از محدوده‌ای از فضای جغرافیایی است که واحد اجتماعی کوچکی

مرکب از تعدادی خانواده که نسبت به هم دارای نوعی احساس دلبستگی، عواطف و علائق

مشترک هستند، در آن تجمع می‌یابند و بیشتر فعالیت‌هایی که برای تأمین نیازمندی‌های

 زندگی خود انجام می‌دهند،از طریق استفاده و بهره گیری از زمین و دردرون محیط مسکونی

آنها صورت می‌گیرد، این واحد اجتماعی که اکثریت افراد آن به کار کشاورزی اشتغال دارند در عرف،

 محل ده نامیده می‌شود.

• پلاسید رامبد (Placide Ramboud) جامعه شناس فرانسوی می‌گوید: ده واحد اجتماعی
•  ویژه‌ای است که با یک فضا در ارتباط متقابل است و این فضا به عنوان یک عنصر ضروری
•  در نظام اجتماعی ده نقش دارد و به این ترتیب ده دارای بعد اجتماعی است که می‌تواند
•  یکی از عوامل اساسی تشکیل دهنده آن به شمار رود. ده محصول کنش‌های متقابل
•  گروههای انسانی و فضا است، میان اعضای ده رابطه‌ای محلی وجود دارد که نتیجه
• کنشهای متقابل تاریخی است و موجب پیدا شدن حافظه جمعی و محلی است و در
•  نتیجه نوعی وجدان یا شعور جمعی به وجود می‌آورد.

تعریف ده از نقطه نظر " قانون "

درقانون اصلاحات ارضی در ایران ده چنین تعریف می‌شده‌است، ده یا روستا عبارت از یک مرکز

جمعیت و محل سکونت و کار تعدادی خانواده که در اراضی آن ده به کار کشاورزی اشتغال دارند

 و درآمد اکثریت آنان از طریق کشاورزی حاصل می‌شود.

• رامبد می‌گوید : روستا برآیندی از عناصر طبیعی و عناصر ساخته شده‌است که به گونه‌ای
•  زمینه سازگاری فرد را با جامعه فراهم می‌آورد و موجب جامعه پذیری می‌شود.
•  در ده بین گروه و فضای جغرافیایی محدود و بسته و ثابت نوعی روابط اقتصادی - اجتماعی -
• فرهنگی وجود دارد و این روابط موجب پیدایش وحدت و یکپارچگی گروه می‌شود و آن را از
• گروه دیگر متمایز می‌سازد. اجتماع ده دارای نیروی معنوی مسلط بر اعضایش است که بر
•  رفتار افراد نظارت عالیه شدید دارد و آنها را به پیروی از هنجارهای اجتماعی وادار میکند
•  و این نیروی معنوی همان سنت‌های روستایی و قوانین ثابتی است که بر جامعه ده
• حاکم است.

• تونیس (Tonnies) می‌گوید: جامعه روستایی به عنوان یک جامعه آرمانی که سرشار از
•  تقدس، هماهنگی و صلح و صفاست.

• روث گلاس (Ruth Glass) می‌نویسد: برای ما صفت روستایی دارای مفهوم مطبوع و
•  مطمئنی است. زیبایی، سادگی، راحتی، فراغت، منظره‌های دلگشا، آزادی، صلح و
• صفا و آرامش است.

 ******************

در ادامه به بررسی روند زندگی مردم روستایم، از زمانی که آنهار شناخته و درک نموده ام و در

متن رفتار و آداب و رسومشان بوده ام ، می پردازم .

در هر جامعه چه خرد و چه کلان ، چیزی که مفهوم فرهنگ آن جامعه را شکل می دهد ،

مجموعه آداب و رسوم کار و زندگی و شیوه نگریستن به آینده از دیدگاه مردم است:

آداب برخورد در اجتماع ، آداب زندگی گروهی ، شیوه جنگ و دفاع ، کسب و کار و ... مفاهیم

ارزشمند و تعیین کننده ای هستند که سعادت و شقاوت یک ملّت بسته به  غنای این مفاهیم

 است ؛ البتّه به این ارزشهای ویژه انسان ، گزینه های دیگری همچون قدرت تفکّر و تعقّل و موهبت

پرستش آگاهانه وسنّت مقدس ازدواج و زندگی مشترک را نیز باید علاوه نمود .

*****************

من در بحث بررسی فرهنگ ملتّم ، مردمم را به سه گروه تقسیم میکنم :

الف) قشر زحمتکش و آسیب پذیر کشاورز و دامدار

ب) قشر پرتلاش بازاری روستا

ج) قشر سرنوشت ساز فرهنگی و علمی روستا

ادامه دارد ...